Geschiedenis van ons Netwerk Bewegingsonderwijs in de Gemeente Enschede


Begin jaren 70 was het bewegingsonderwijs (toen werd de naam lichamelijke opvoeding gebruikt) in de gemeente Enschede als volgt georganiseerd. Er was een inspecteur lichamelijke opvoeding (dhr Halsema) en een consulent lichamelijke opvoeding, dhr Jan Bolk. Bijna alle lessen werden in die tijd gegeven door vakleerkrachten die in die tijd benoemd waren en in dienst waren van de gemeente Enschede. De politiek en de toenmalige besturen vonden bewegingsonderwijs dermate belangrijk dat er veel mogelijk was. 

...een nieuwe consulent bewegingsonderwijs... ...we blijven ervoor knokken en wie weet lukt dat nog eens.

Toen dhr Halsema vertrok, eind jaren 70, bleef dhr Bolk over. Samen met een aantal vakleerkrachten werd een vakwerkplan geschreven met daarin toen vernieuwende ideeën over het bewegingsonderwijs. Het werd een overgang van sturend leren naar zelfontdekkend leren. Middels een door de schrijvers (vier vakleerkrachten) zelf gegeven cursus werden de andere vakleerkrachten geschoold in een nieuwe manier van lesgeven.

Dhr Bolk behartigde in die tijd onze belangen, maakte de roosters en kreeg veel dingen voor elkaar. Een voorbeeld daarvan is het geven van MRT-lessen onder schooltijd, dit in combinatie met een grootschalig onderzoek naar de resultaten hiervan. Ook een MRT cursus voor alle vakleerkrachten kwam hier uit voort. Hij kon echter niet voorkomen dat het aantal uren vakonderwijs in de jaren tussen 1985 en 1993 bijna moest worden gehalveerd.

 Het netwerk vakleerkrachten anno 2014.

Het netwerk vakleerkrachten anno 2014.

In 1993 werd de functie dhr Bolk wegbezuinigd. Tot dit tijdstip functioneerde het overleg tussen de vakleerkrachten uitstekend. De vakleerkrachten werden door dhr Bolk aangestuurd, op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen en kwamen regelmatig (twee a drie maal per jaar) bij elkaar voor overleg. Bovendien werden er jaarlijks bijscholingsdagen georganiseerd.

Met ingang van 1993 vond er tevens een verandering van de aanstellingen plaats. Van een benoeming bij de gemeente werd overgegaan naar benoemingen bij de verschillende schoolbesturen. Middels een sociaal statuut werden afspraken gemaakt over hoe deze overgang plaats zou moeten vinden. De taak van het maken van de roosters voor de vakleerkrachten ging over naar de gemeente.

Omdat de dhr Bolk een andere functie kreeg en niemand de taken die hij had overnam kwamen de vakleerkrachten alleen te staan. Het werden echt kleine zelfstandigen. De overlegmomenten verdwenen en iedere vakleerkracht ging zijn/haar gang. Vooral die overlegmomenten werden gemist. Met groepsleerkrachten kun je nou eenmaal niet over vakspecifieke dingen overleggen.

Na een aantal jaren begon de onvrede daarover zo toe te nemen dat er initiatieven werden ontplooid om de consulent weer terug te krijgen. Overleg met besturen en gemeente daarover brachten niet het gewenste resultaat. Na verscheidene  pogingen is dat nog steeds niet gelukt. Wel kwamen de vakleerkrachten steeds vaker bij elkaar. De overlegsituaties gingen in het begin vooral over hoe er een nieuwe consulent kon worden verkregen, maar kregen steeds meer ook een vakinhoudelijke inhoud. Dit was natuurlijk een prima ontwikkeling. Van twee a drie keer per jaar een overleg zitten we nu op gemiddeld zes keer een vergadering per jaar. 

De ontwikkeling van een nieuw vakwerkplan (gerealiseerd in 2010) is het grootste resultaat van de inspanningen van het netwerk. Dit was de eerste keer dat het ons lukte om de verschillende besturen op één lijn te krijgen. Het vakwerkplan is iets waar we trots op mogen zijn. Ook beleidsmatige ontwikkelingen worden tijdens de vergaderingen besproken. Wat van groot belang is hierbij is dat er twee vakleerkrachten zitting hebben in het afdelingsbestuur van de KVLO, de vakbond van leraren lichamelijke opvoeding.

 Cor Kuiper

Cor Kuiper

Vanaf het begin (1997) met de initiatieven tot het terugkrijgen van de consulent heeft ondergetekende de vergaderingen geleidt en uitgeschreven. Na een aarzelend begin heeft de vakleerkrachtenvergadering nu een duidelijke plek gekregen binnen het primair onderwijs in de gemeente Enschede. Het is een plek geworden waarin initiatieven worden ontplooid, maar ook een plek waarin initiatieven van de gemeente, met name de sportconsulenten, en ook de besturen worden besproken. Men weet ons steeds beter te vinden en de communicatie wordt langzamerhand ook steeds beter. Tevreden zijn we echter nog niet, we moeten er aan blijven werken.

Ons netwerk is aangemeld op het hoofdbureau van de KVLO in Zeist. Twee maal per jaar wordt de landelijke netwerkbijeenkomst door ons bezocht. Ook dit zorgt ervoor dat we op de hoogte blijven van de ontwikkelingen binnen ons vakgebied. 

Blijft wel het gevoel en hebben we de overtuiging dat veel dingen veel sneller gerealiseerd hadden kunnen worden als het gelukt zou zijn een nieuwe consulent bewegingsonderwijs te krijgen. We blijven er voor knokken en wie weet lukt dat nog eens.

Sinds het schrijven van ons vakwerkplan hebben we ook een website die we zo actueel mogelijk proberen te houden.


Cor Kuiper

Voorzitter Netwerk Vakleerkrachten Bewegingsonderwijs Enschede